Рейтинг@Mail.ru
 

Пагляд

Гарадзенскі кантралёр пра сваю працу: «Спачатку плакала вечарамі. А потым перастала прыносіць дадому свае крыўды»

 

Прадстаўнікі адной з самых стрэсавых прафесій распавялі журналісту «Камсамолкі», як яны з аднаго погляду, кінутага ў салон тралейбуса, вылічаюць зайцоў.

 
 

Чатыры жанчыны становяцца насупраць дзвярэй тралейбуса ў чаканні выскокваючых зайцоў. Праходзіць хвіліна - і ўслед за кантралёрамі з транспарту выходзіць пануры мужчына ў татуіроўках да локцяў.

 

- Не адбіваўся і не адмаўляўся. Хутка аформілі штраф і разышліся, - уздыхнула з палёгкай Ала.

 

У Беларусі няма адзінай сістэмы кантролю грамадскага транспарту. Напрыклад, у Віцебску працуюць кандуктары, у Гродне і Мінску - кантралёры. Як здзяйсняць паверку праязных дакументаў, вырашаюць гарвыканкамы.

 

Служба кантролю з'явілася ў Гродне з першымі тралейбусамі ў 1974 годзе. Прынцып працы за 40 гадоў практычна не змяніўся. Вось толькі колькасць кантролераў зменшылася. Пасажырапаток у апошнія гадоў 10 значна знізіўся, і на маршрут стала выходзіць менш тралейбусаў. Усё часцей беларусы аддаюць перавагу аўтамабілю. Зараз у Гродзенскім тралейбусным дэпо працуюць усяго 18 кантралёраў, з іх толькі чацвёра - мужчыны. Адміністрацыя запэўнівае: цякучкі кадраў няма, у асноўным усе працуюць больш за 10 гадоў.

 

Ільвіная доля супрацоўнікаў у прафесіі больш за 10 гадоў!

 

- Спецыяльных патрабаванняў да найму кантралёраў няма, - распавёў Юры Нікіфарэнка начальнік службы кантролю і бяспекі руху тралейбуснага дэпо. - Адзінае, што патрабуецца, - гэта стрэсаўстойлівасць. З кандыдатамі працуюць псіхолагі, кожныя тры гады мы праводзім пераатэстацыю.

 

«Правяраць квіточкі прывёў муж. Ён у мяне вадзіцель»

 

У чаканні наступнага тралейбуса кантралёры абмяркоўваюць хатнія справы і апошнія навіны. Жанчыны ўспомнілі, як прыйшлі ў прафесію:

- Шукала пастаянную, надзейную працу, з адпускнымі і бальнічнымі, - распавядае Алена. - Бацька, кіроўца тралейбуса, прапанаваў схадзіць на сумоўе ў дэпо. Вось ужо 10 гадоў як тут працую. А сястра мая пайшла па слядах таты - стала кіроўцам, пяць гадоў круціць баранку тралейбуса.

 

- А мяне прывёў муж. Абодва працуем у дэпо. Ён кіроўца, а я кантралёр, - усміхаецца Яніна. Жанчына ўжо 17 гадоў правярае квіточкі ў пасажыраў.

 

Служба кантролю ў Гродне з'явілася з першымі тралейбусамі ў 1974 годзе.

 

На камізэльцы галоўнага кантралёра брыгады прымацаваная камера. Зараз кантакт з пасажырамі рэгіструецца. Жанчыны вельмі задаволеныя новаўвядзеннем, працаваць стала спакайней. Безбілетнікі сталі паводзіць сябе стрыманей. А раней супрацоўнікі дэпо працавалі разам з міліцыяй. У крайніх выпадках свавольных зайцоў уціхамірвалі міліцыянты. Цяпер кантралёры працуюць без падтрымкі вартавых парадку.

 

- Уваходзячы ў тралейбус, падсвядома хапаюся за поручань. Бывалі выпадкі, калі безбілетнік сілай выштурхваў кантралёра і ўцякаў, - прызнаецца Яніна.

 

Пакуль мы размаўлялі, падышоў яшчэ адзін тралейбус, і кантралёры вывелі яшчэ двух зайцоў - замежных студэнтаў. Тыя пераступаюць з нагі на нагу і невыразна нешта мармычуць.

 

- Гэтыя хлопцы часта трапляюцца, - каментуе Ала. - Прыезджыя студэнты ці то не ведаюць, ці то не хочуць аплачваць праезд. Але паводзяць сябе спакойна. Неканфліктныя...

 

Зараз зносіны з пасажырамі рэгіструюцца на відэакамеру.

 

Кожны з кантралёраў - трохі псіхолаг

 

Па рэакцыі пасажыраў кантралёры навучыліся дзяліць іх на тыпажы. І да кожнай катэгорыі лепш ужываць свой падыход. Маладыя дзяўчаты хвалююцца да слёз - іх трэба зразумець і супакоіць. А ёсць катэгорыя задзірак, якім спачуваць ні ў якім разе нельга - адразу сядуць на галаву. Тады кантралёры ўключаюць начальніка - строга тлумачаць, што пасажыр няправы. Адчуваючы метал у голасе, пасажыр здаецца.

 

- Каб не нагнятаць канфлікт, асабіста я імкнуся заўсёды жартаваць. Калі чалавек кажа, што страціў білецік, цярпліва кажу: дык вы не хвалюйцеся так, лепш пашукайце ў іншай кішэні, - распавядае Ала.

 

Хапае і проста запальчывых пасажыраў, каторыя спачатку адмаўляюцца плаціць штраф.

 

- Забыўся, страціў, не паспеў - апраўдваюцца яны. Часам пачынаюць гарлапаніць на кантралёраў. Дастукацца да такіх вельмі складана. Звычайна я даю магчымасць безбілетніку выгаварыцца, проста стаю, гляджу на яго і моўчкі слухаю. Мы разумеем, што сітуацыі могуць быць розныя - можа, у чалавека праблемы ў сям'і ці на працы, - распавядае Алена. - Кожны з кантралёраў трохі псіхолаг. Канфліктны пасажыр, бачачы спакойную рэакцыю, звычайна сам паступова супакойваецца. Вось тады можна тлумачыць яму, што наогул ён парушыў правілы. Бывае, накрычаўшыся, безбілетнікі яшчэ і просяць прабачэння і ўжо спакойна плацяць штраф.

 

У стрэсавых сітуацыя дапамагаюць калегі і гумар

 

Больш за ўсё сорамна за мужчын у гарнітурах, якія недарэчна апраўдваюцца

 

- Як толькі заходзім у тралейбус, адразу акідвае позіркам салон тралейбуса. Думаеце, мы не бачым, як мітусяцца тыя, хто не прабіў талончык, хто пачынае гуртавацца ля кампосцера? Па чалавеку заўсёды відаць, хлусіць ён ці праўду кажа, - дзеліцца назіраннямі Ала.

 

А вось па сацыяльным статусе і ўзросце складана прадбачыць, хто з пасажыраў аплаціць штраф, а хто пачне сварку.

 

- Часам просты мужычок падпіўшы ўсміхнецца і спакойна заплаціць штраф. А дама ў відавочна дарагой статуснай вопратцы, якая незразумела як заляцела ў грамадскі транспарт, раптам пачне хаміць і абзываць. А яшчэ вельмі сорамна бывае за сур'ёзных мужчын у гарнітурах, якія недарэчна апраўдваюцца і складаюць нешта пра страчаны талончык, - дадала Яніна. - Але бываюць пасажыры, якіх я сапраўды баюся. Глядзіш у вочы і разумееш - ад гэтага можна чакаць чаго заўгодна. Калі такі безбілетнік пачынае насоўвацца на мяне з кулакамі, я адыходжу ў бок. Здароўе даражэй...

 

Па сацыяльным статусе і ўзросце складана прадбачыць, хто з пасажыраў аплаціць штраф, а хто пачне сварку. Прадузятасці ў гэтым выпадку не дарэчныя.

 

- Спачатку плакала вечарамі. Столькі наслухаешся сам сабе непрыемнага, што потым сядзіш перад тэлевізарам і ў галаве пракручваю злыя словы. А цяпер навучылася прапускаць абразы міма вушэй. У нашай прафесіі нельга ставіцца да гэтага сур'ёзна, - дзеліцца Яніна. - Дадому мы імкнемся не прыносіць негатыў. Калі адбылося нешта непрыемнае, абмяркоўваем з калегамі на месцы і тут жа забываем.

 

Мы вельмі ўсё пасябравалі за гады працы, нават святы разам адзначаем. А яшчэ гумар ратуе. Усыпалі нам, вядома, людзі нервы. Іншы раз сядзеш, задумаешся пра жыццё, і так сумна робіцца! Але праца ёсць праца... Хтосьці павінен яе рабіць.




comments powered by HyperComments
 
 
 
 

 

 
Беларуская Асацыяцыя Журналістаў Адукацыя - стыль жыцця Беларуская Інтэрнэт-Бібліятэка камунікат.org
Гродненский Форум. Яндекс.Метрика