Рейтинг@Mail.ru
 
 
 


Нашы банеры

 

Версія для друку Даслаць сябру Увеличить шрифт Уменьшить шрифт  Памер шрыфта

Гісторыя

Раён вялікай харальнай сінагогі: як адрадзіць яўрэйскі цэнтар Гродна

Калі выбіраць у Гродне квартал, які можна назваць яўрэйскім, то нават у сітуацыі, калі іўдзейскае насельніцтва жыло больш-менш раўнамерна па ўсяму гораду, без ваганняў можна вызначыць раён за галоўнай сінагогай, уздоўж вуліцы Вялікая Траецкая.

Менавіта тут зарадзілася першае яўрэйскае паселішча нашага горада, менавіта тут была сканцэнтравана большасць малітоўных дамоў, школ, іншых сацыяльных інстытуцый яўрэйскай абшчыны горада, тут разыгралася найбольшая трагедыя часоў фашыскай акупацыі. І гэты раён амаль што цалкам страчаны, таксама як і Падол, Сенны і Занёманскі рынкі, Пагулянка. Усяго семьдзесят год прайшло, а нават памяці засталося так мала...

 

"Адбудаваць" яўрэйскі квартал Гродна будзе вельмі цікава. На гэтай вялікай і амаль пустой пляцоўцы некалі было аж 25 вуліц (на 1939 г.) і шчыльнасць забудовы была хіба самая вялікая ў горадзе. І па нешматлікіх захаваных здымках бачна, што месціліся тут не толькі трушчобы гарадской беднаты. Вялікая сінагога, мінімум пяць вялікіх малітоўных дамоў, каля дзесяці прафесійных школаў для розных яўрэйскіх цэхаў горада (хеўраў). А крыху далей ад сінагогі размяшчаліся два рынкі - Рыбны і Мясны, яўрэйскі прытулак і самыя старажытныя ў Гродне яўрэйскія могілкі. Адным словам увесь неіснуючы яўрэйскі Гродна, сабраны разам.

 


Разам са студэнтамі Гродзенскага палітэхнічнага каледжа праведзена работа па стварэнню макета гэтага раёна, дакладней пакуль толькі часткі ад вялікай сінагогі да Мяснога рынка. Макет створаны ў маштабе 1:70 і адлюстоўвае стан рэчаў на 1939 г.

 


Матэрыялы, выкарыстаныя ў працы рэканструкцыі яурэйскага квартала можна падзяліць на наступныя катэгорыі: 


•    праекты будаўніцтва, якія зберагліся ў Нацыянальным гістарычным архіве Беларусі ў Гродне. Праўда, не заўсёды праекты рэалізоўваліся такімі якімі прамалёўваліся.

 


•    панарамныя фота. Раён рэдка фатаграфалі і большасць фота зроблены з вышыні нейкіх дамінант, крыніца інфармацыі вельмі прыдатная, праглядаецца канфігурацыя не толькі будынкаў, але і структура ўсяго двара, вельмі проста арыетуешся у прасторы, а пры якасных фота праглядаецца нават дэкор будынкаў.

 


•    сюжэтныя фота, зробленыя ў раёне, на якіх відаць фрагменты будынкаў з дэкорам, прыдатны таксама фота савецкага часу 1950 - 1960-х гг., бо у той час існавала яшчэ шмат будынкаў, якія зараз страчаны. 

 


•    аналагі, стэрэатыпы ў будаўніцтве пачатку 20ст., рацыянальнасць ва ўладкаванні планіровачных рашэнняў – метад дапушчальны пры рэканструкцыі гаспадарчых пабудоў, шэраговых драўляных без асаблівага дэкора дамоў, якія не праглядаюцца ў іншых крыніцах даследвання.

 

Такім чынам пры стварэнні макета праведзена аб'ёмная навуковая работа па пошуку іканаграфічных і апісацельных матэрыялаў. Праца будзе працягвацца ў накірунку стварэння як мага больш дакладнага макета ўсяго абшару над Гараднічанкай ад вялікай сінагогі аж да былога Рыбнага рынка.

Тэмы: грамадства, культура, фота, адукацыя, гісторыя, навука


comments powered by HyperComments
 
 
 

АПОШНІЯ МАТЭРЫЯЛЫ

Як эфектыўна адсочваць курс валют?

"Твой стыль" закрываецца. Цяпер мы - Hrodna.life!

Хлопец з Гродна зняў беларускамоўны кавер на вядомы японскi вірусны ролік

Улады Падляшша хочуць зрабіць свой рэгіён бязвізавым для беларусаў

У Гродне масавай хадзьбой і прабегам ушанавалі памяць алімпійца Пятра Пачынчука

Актыўных беларусаў запрашаюць на штогадовы летнік “Freedom Хутар”

Гарадзенцаў запрашаюць аднавіць лес пасля летніх ветравалаў

Фотафакт: У Гродне ў продажы з'явіліся цыгарэты са страшнымі карцінкамі

Пад Новы год у Гродне з'явіцца першая мотарыкша

Аўтавакзал у Беластоку дажывае апошнія тыдні. У канцы кастрычніка яго зруйнуюць

Каалы, цмокі і кіты. Мастачка з Гродна стала пераможцай конкурсу "Новая дзіцячая кніга"

Неасцярожнае курэнне прывяло да пажару ў цэнтры Гродна

Загадкі беларускай гісторыі. Гародня: крывавы ліпень 1944 г.

"Я стаміўся". Уладальнік ABC гатовы прадаць свой "ахраненны" бізнес

На вуліцы Пушкіна згарэла Audi A6 (ВІДЭА)

На прыбудове да гродзенскай кірхi ўсталявалі сонечныя батарэі

"Нёман" зноў разграміў суперніка. Гэтым разам "Віцебск"

Гарадзенскі кантралёр пра сваю працу: «Спачатку плакала вечарамі. А потым перастала прыносіць дадому свае крыўды»

Сур'ёзнае ДТЗ каля шклозавода: сутыкнуліся Mazda і Volkswagen

У Падляшскім ваяводстве будзе больш электрычак: адна з іх можа прыехаць у Гродна

 
 
Беларуская Асацыяцыя Журналістаў Адукацыя - стыль жыцця Беларуская Інтэрнэт-Бібліятэка камунікат.org
Гродненский Форум. Яндекс.Метрика