Рейтинг@Mail.ru
 
 
 


Нашы банеры

 

Версія для друку Даслаць сябру Увеличить шрифт Уменьшить шрифт  Памер шрыфта

Пагляд

Ці будзе ва Украіне грамадзянская вайна?

еўрамайдан

“Януковіч падобны да настаўніка, які разрываецца паміж дзецьмі, завучам і дырэктарам” – лічыць палітолаг Алесь Пагарэлы.

Нечаканая заява ўкраінскага Кабінету міністраў, агучаная 21 лістапада, аб змене курсу з кірунку на асацыяцыю з Еўрасаюзам на традыцыйны маскоўскі напрамак, вывела на вуліцы Кіева па розных падліках ад 50 да 100 тысяч прыхільнікаў еўраінтэграцыі. Аналагічныя “еўрамайданы”, як паспелі трапна назваць пратэст самі ўкраінцы, адбываюцца ў кожным больш-менш крупным горадзе як Заходняй, так і Усходняй Украіны.

еўрамайдан

Чым абумоўленыя падобныя зрухі? Якія асаблівасці мае сённяшні пратэст у параўнанні з “Памаранчовым майданам” у 2004? Ці пагражае нашым паўднёвым суседзям грамадзянская вайна?

 

Сваімі меркаваннямі з чытачамі “Твайго стылю” дзеліцца палітолаг Алесь Пагарэлы.

 

“Януковіча нельга назваць марыянеткай Расеі”


Шмат хто з аналітыкаў звязвае нечаканае рашэнне ўкраінскага кабміну аб згортванні збліжэння з Еўропай з ціскам з боку Крамля. Як ты гэта бачыш?

 

Пуцін спрабуе праводзіць сваю геапалітычную лінію па межах Савецкага Саюза і спрабуе аднавіць яго хоць у нейкай форме: у форме Мытнага Саюзу, нейкіх абарончых структур і г.д. Ён у гэтым бачыць сваю місію. 9 лістапада Януковіч таемна лятаў у Маскву і некалькі гадзін размаўляў з Пуціным. Яму тэрмінова патрэбныя грошы. Цягам гэтага году на 25% скараціўся гандаль паміж Украінай і Расеяй. Дзяржаўная запазычанасць зараз – амаль 70 мільярдаў. У наступным годзе Украіна будзе выплочваць па сваіх пазыках недзе восем мільярдаў даляраў – гэта вельмі адчувальна! Эканоміка скарачаецца. Грыўня перажывае не лепшыя часы…

еўрамайдан


А Еўропа не змагла б забяспечыць Украіне эканамічную падтрымку?

 

Справа ў тым, што Януковіч не надта і хоча ў абдымкі Расеі – для яго гэта рызыкоўна. Расейцы яму не давяраюць і глядзяць як на ненадзейнага партнёра. Януковіча нельга адназначна назваць марыянеткай Расеі. Ён больш падобны на настаўніка на замену, які прышоў у чужы клас і не ведае, што яму рабіць. Разрываецца паміж дзецьмі, завучам і дырэктарам. Таму Януковіч і хістаецца, то да Пуціна, до да ЕС.

 

Яму патрэбныя грошы і гарантыі таго, што ў 2015 ён зможа быць пераабраны. Час ідзе, яго рэйтынгі падаюць. Ён падлічвае верагодныя страты і звяртаецца да ЕС: “Кампенсуйце!” Але ЕС так не працуе, шмат якія рэчы там вырашаюцца на ўзроўні каштоўнасцяў.

еўрамайдан


То бок, яму ставяць умовай лібералізацыю, амністыю для Юлі, напрыклад?

 

Так, але і тут не ўсё так проста. Ёсць, напрыклад,  ліст Цімашэнкі , у якім яна просіць ЕС не звяртаць увагі на яе праблемы. Там яна нібыта настойвала на тым, каб яе праблема не разглядалася як перашкода на шляху Украіны ў Еўропу. ЕС патрабуе цэлы комплекс мераў, а не гандаль  закладнікамі.


Як думаеш, зараз Януковіч – шкадуе?

 

Не ведаю, але ён знаходзіцца ў вельмі незайздроснай сітуацыі. Калі пачаліся пратэсты, ён зразумеў, што далёка пайсці ў згортванні кантактаў з ЕС ён не можа. На яго аказваецца неверагодны ціск з боку Расеі. Эканамічная сітуацыя, пратэсты, перспектывы 2015-га…

 

“Апазіцыйныя палітыкі спрабуюць дагнаць сітуацыю”


У чым розніца паміж “Еўрамайданам-2013” і “Памаранчовым майданам” у 2004?

 

Ва Украіне адчуваецца вялікае расчараванне ў палітыках у прынцыпе. Ёсць людзі, якія хочуць бачыць палітыкаў на “еўрамайданах” па ўсёй краіне, іншыя – не. Самі ж пратэстоўцы. Напрыклад, у Львове студэнты, якія выйшлі на “еўрамайдан”, асвісталі аднаго з лідараў апазіцыйнай “Свабоды” Юрыя Міхальчышына. Няма адназначнай веры палітыкам, тым больш нейкага аднаго лідара, які мог бы павесці за сабой. Ну і сітуацыя зараз не электаральная. Гаворка не ідзе пра прэзідэнцкія выбары.

еўрамайдан

Львоўскія студэнты

 

Памаранчовая рэвалюцыя 2004 не вырашыла галоўнай праблемы: праблемы эліт. Пры ўладзе засталіся тыя ж людзі. Мне падаецца, што і сённяшнія пратэсты не падыходзяць да гэтага, але ў адрозненні ад Беларусі ва Украіне рэальна існуе грамадства. Існуе незалежна ад дзяржавы, не з’яўляецца яго працягам, як у Беларусі.

 

Мадэль “дзяржава-дабрабыт” ва Украіне не спрацоўвае. Усё жыццё ў краіне не круціцца вакол дзяржавы і яе інстытутаў – гэта важна! Януковічу не ўдалося настолькі кансалідаваць свой рэжым, каб зрабіць яго падобным на беларускі альбо расейскі – свабоды там больш.

еўрамайдан

Гэта паказвае, што Януковіч не зможа пайсці занадта далёка: напрыклад,  ужыць сілу, як яму раіць Пуцін.


Падобна на тое, што ніхто з украінскіх апазіцыянераў – ані Яцэнюк, ані Цягнібок, ані Клічко – пакуль не асядлаў гэтай пратэстнай хвалі… У 2004 шмат хто казаў пра дамоўленасць паміж кланамі, для якіх “Памаранчовы майдан” стаў проста дэкарацыяй. Ці можа зараз адбыцца сапраўдная народная рэвалюцыя?

 

Менавіта, і чым далей – тым цяжэй будзе гэта зрабіць. Адчуваецца супраціў з боку людзей таму, каб нехта адзін узначаліў гэты пратэст. Людзей дастала, яны выходзяць за ЕС, калі на тое пайшло, а не за канкрэтных лідараў.

еўрамайдан

Апазіцыянеры  зараз спрабуюць наўпрост дагнаць сітуацыю. Але ў іх не вельмі атрымліваецца. Зараз ад іх залежыць, наколькі яны здолеюць зарыентавацца і выступіць з чытабельнымі для народу заявамі і заклікамі. Бо часу вельмі мала.

 

28-29 лістапада адбудзецца сустрэча ў Вільні ў рамках “Усходняга партнёрства”, куды едзе Януковіч. Там маюць быць выказаныя прынцыповыя рашэнні.

 

“Усе чакаюць ад Януковіча рашучага кроку. Але ён баіцца…”


Дык што можа стацца вырашальным фактарам – саміт у Вільні?

 

Па-першае, унутраны чыннік – здольнасць апазіцыйных палітыкаў кансалідавацца і выступіць з прымальнымі тэзамі для ўкраінскага грамадства. ЕС выказаў добрую волю на перамовы са свайго боку. Але ўсё будзе вырашаць Януковіч. Калі будзе ўжытая сіла: значыць, парады з Масквы былі ўспрынятыя. Але Януковіч гэтага не хоча і вельмі баіцца. Ён можа не ўтрымацца, калі пойдзе на такі рашучы крок…

 

Рабіць “рашучы крок” у любым напрамку – тое, чаго ён зараз не хоча. Але гэтага ад яго зараз патрабуюць усе! Для Януковіча ідэальная сітуацыя – усё зацягнуць. Яму хочацца ўсё адкласці. Каб і Масква і Брусэль пакінулі яго ў спакоі. Але яму не даюць зацягнуць.

еўрамайдан

Не варта забывацца і на тое, што можа пачацца хістанне ў лагеры Януковіча. Раскол сярод ягоных прыхільнікаў нельга выключаць. Дайшло ж неяк да таго, што Януковіч ідзе раіцца да Юшчанкі аб тым, што яму рабіць. Хто б мог падумаць!


Які ёсць негатыўны і пазітыўны варыянты развіцця падзеяў?

 

Найлепшы варыянт – Украіна падпісвае асацыяцыю з ЕС, знаходзіць грошы, за якія, пажадана, Януковічу не трэба будзе справаздачыцца. Адказнасць – самае горшае для прадстаўнікоў пост-савецкіх эліт.

еўрамайдан

Найгоршы варыянт: Януковіч возьме ў Крамля вялікія грошы, якія дазволяць яму перазімаваць, і скарыстаецца ягонымі рэкамендацыямі, пачаўшы зачыстку і гвалт.


А гэта магчыма ва Украіне, дзе ёсць парламенцкая апазіцыя і такі пратэстны патэнцыял?

 

Безумоўна, для яго такі крок будзе пагражаць сур’ёзнымі наступствамі. Гэта будзе фактычна азначаць канец яго прэзідэнцтва. Але гэта – найгоршы варыянт і для яго, і для Украіны, для ўсіх.


“Беларуская ўлада запазычыць комплекс прэвентыўных мераў для нейтралізацыі пратэстаў…”


Чым сітуацыя можа адгукнуцца ў Беларусі? Як вядома, “Майдан-2004” шмат у чым парадзіў “Плошчу–2006”.

 

Падзеі 2004 ва Украіне парадзілі цэлы комплекс прэвентыўных мераў з боку беларускіх улад, каб падобны сцэнар не прайшоў у Мінску. Калі ва Украіне адбудзецца пераварот, дзякуючы пратэстам, гэты вопыт беларускія сілавікі канешне ж возьмуць на ўзбраенне.

 

Калі Украіна пойдзе па шляху еўраінтэграцыі з усімі наступствамі: скасаваннем віз, адкрыццём заходніх рынкаў працаўладкавання, у Беларусі не заўважыць гэтага будзе проста немажліва. Дзясяткі тысяч беларусаў кожнае лета адпачываюць у Крыму, ездзяць да родных. Украіна нават на ўзроўні чыста чалавечых адносін – велізарны чыннік уплыву. Нават на ўзроўні ўкраінамоўных надпісаў з сокаў з Адэсы ў беларускіх крамах.

еўрамайдан

Студэнты ў Роўне


Ці варта чакаць “антыпалітычных пратэстаў”, які будуць праходзіць без удзелу апазіцыі, у Беларусі?

 

Калі сітуацыя будзе пагаршацца і ў пэўны момант выйдзе з-пад кантролю, можна чакаць сітуацыі на манер той, якая ўзнікла на пачатку 90-х, калі чыста эканамічныя патрабаванні працоўных мінскіх заводаў супалі з палітычнымі патрабаваннямі нацыянал-дэмакратычнай інтэлігентаў і пайшлі па адным канале.

еўрамайдан

Акцыя левых у Данецку


Пытанне фантастычнае, хаця, хто ведае… Наколькі мажліва грамадзянская вайна ва Украіне?

 

Грамадзянская вайна можа мець розныя формы. Яна можа прыняць форму інфармацыйнай вайны, інфармацыйных правакацыяў. А калі казаць пра кроў, дык акрамя разбітых насоў прынамсі пакуль, мне падаецца не варта чакаць чагосці большага. У Расеі таксама ж добра разумеюць, што падзеі ва Украіне ім могуць дорага каштаваць. Гіпатэтычна – ёсць такія шансы, але ўсе прадстаўнікі ўкраінскіх элітаў разумеюць, чым гэта можа скончыцца…

 

Алесь Пагарэлы

Алесь Пагарэлы – гісторык, палітолаг, культурны антраполаг. Гарадзенец, скончыў магістратуру гістфаку БДУ, навучаўся на аспірантуры акадэміі навук у Варшаве, удзельнік шматлікіх міжнародных навуковых праектаў ды канферэнцыяў, каля пяці год пражыў у ЗША ды Польшчы.

 

 

Здымкі Reuters, radiosvoboda.org, korrespondent.net

Тэмы: палітыка, асобы, улады, суседзі, падзеі, меркаванні


comments powered by HyperComments
 
 
 

АПОШНІЯ МАТЭРЫЯЛЫ

Як эфектыўна адсочваць курс валют?

"Твой стыль" закрываецца. Цяпер мы - Hrodna.life!

Хлопец з Гродна зняў беларускамоўны кавер на вядомы японскi вірусны ролік

Улады Падляшша хочуць зрабіць свой рэгіён бязвізавым для беларусаў

У Гродне масавай хадзьбой і прабегам ушанавалі памяць алімпійца Пятра Пачынчука

Актыўных беларусаў запрашаюць на штогадовы летнік “Freedom Хутар”

Гарадзенцаў запрашаюць аднавіць лес пасля летніх ветравалаў

Фотафакт: У Гродне ў продажы з'явіліся цыгарэты са страшнымі карцінкамі

Пад Новы год у Гродне з'явіцца першая мотарыкша

Аўтавакзал у Беластоку дажывае апошнія тыдні. У канцы кастрычніка яго зруйнуюць

Каалы, цмокі і кіты. Мастачка з Гродна стала пераможцай конкурсу "Новая дзіцячая кніга"

Неасцярожнае курэнне прывяло да пажару ў цэнтры Гродна

Загадкі беларускай гісторыі. Гародня: крывавы ліпень 1944 г.

"Я стаміўся". Уладальнік ABC гатовы прадаць свой "ахраненны" бізнес

На вуліцы Пушкіна згарэла Audi A6 (ВІДЭА)

На прыбудове да гродзенскай кірхi ўсталявалі сонечныя батарэі

"Нёман" зноў разграміў суперніка. Гэтым разам "Віцебск"

Гарадзенскі кантралёр пра сваю працу: «Спачатку плакала вечарамі. А потым перастала прыносіць дадому свае крыўды»

Сур'ёзнае ДТЗ каля шклозавода: сутыкнуліся Mazda і Volkswagen

У Падляшскім ваяводстве будзе больш электрычак: адна з іх можа прыехаць у Гродна

 
 
Беларуская Асацыяцыя Журналістаў Адукацыя - стыль жыцця Беларуская Інтэрнэт-Бібліятэка камунікат.org
Гродненский Форум. Яндекс.Метрика