Рейтинг@Mail.ru
 
 
 


Нашы банеры

Кошельки купить недорого на кошельки купить недорого.
 

Версія для друку Даслаць сябру Увеличить шрифт Уменьшить шрифт  Памер шрыфта

Гісторыя

Іна Соркіна: “Стаць беларусам сёння – гэта перманентная самаадукацыя” (+аўдыёзапіс лекцыі)

Іна Соркіна, Крыга
Гарадзенскі гісторык Іна Соркіна 6 лютага правяла першыя ў гэтым годзе гарадзенскія “Сустрэчы на Крызе”. Лекцыя-размова была прысвечана беларускаму Адраджэнню і 130-годдзю з дня нараджэння выдатнага беларускага палітыка Антона Луцкевіча, бацькі беларускага Адарджэння.

“Каб не Антон Луцкевіч, мы маглі б застацца ўсяго толькі этнаграфічным племенем на карце Яўхіма Карскага”, - заўважыла Іна Соркіна.

Іна Соркіна, Крыга

Распачалася гаворка з вызначэння самога працэсу беларускага Aдраджэння. За аснову было ўзята паняцце, сфармуляванае Уладзімірам Конанам. У ім беларускае нацыянальнае Aдраджэнне трактуецца, перш за ўсё, як заканамернасць у гістарычным развіцці беларускага народа. І выяўляецца гэта ў паскораным руху эканамічных, сацыяльна-палітычных і культурных працэсаў да больш высокіх форм грамадскага быцця і нацыянальнай свядомасці пасля працяглых перыядаў застою альбо заняпаду.

Іна Соркіна, Крыга

 

Гісторык Іна Соркіна агучыла і надала важнае значэнне этапам нацыяўтваральнага працэсу “малых” народаў паводле чэскага навукоўца Міраслава Гроха:

 

Этап А: культурна-навуковая зацікаўленасць;

Этап В: патрыятычная агітацыя;

Этап С: масавы нацыянальны рух;

Этап Д: народ здабывае ўласную дзяржаўнасць.

 

“Рэпрэсіі пасля завяршэння паўстання 1863-1864 гг. прыпынілі працэс Адраджэння…”

Выстава паўстанне 1863. Дуб паўстанцаў на Святым балоце

 

“…Але новая яго хваля пачынаецца з дзейнасці нашых студэнтаў, аб’яднаных у народніцкую групу “Гоман” у Пецярбургу. Гэты часопіс вельмі высока ацаніў Антон Луцкевіч.”, - працягвае Іна Соркіна.

Гоман, Беларусь

 

У якасці вызначэння сапраўднасці беларусаў і іх беларускасці гісторык згодна са словамі Баляслава Пачобкі (1884 – 1940 гг.): “Сапраўдны беларус той, хто гаворыць: Я беларус, люблю сваю Бацькаўшчыну і мову і колькі магу працую дзеля яе”.

 

Слухаць аўдыёзапіс лекцыі

 

У размове гісторык таксама распавяла пра даследаванне Андрэя Казакевіча і Андрэя Асадчага, у якім быў зроблены аналіз матэрыялаў з біяграфічнымі i бібліяграфічнымі звесткамі пачынальнікаў беларускага Адраджэння. Па выніках гэтага аналізу складзены спіс з 96 асобаў, якія так або інакш пакінулі свой след у літаратурнай гісторыі Беларусі і на старонках айчынных энцыклапедыяў.

 

Да іх у першую чаргу належаць Янка Лучына (Ян Неслухоўскі), Ядвігін Ш. (Антон Лявіцкі), Вацлаў Іваноўскі, Цётка (Алаіза Пашкевіч), Зоська Верас (Людвіка Сівіцкая) ды іншыя. Гэта і ёсць тыя нацыянальныя актывісты, якія далучыліся да беларускай справы і якія ўвогуле пракладалі шлях да беларушчыны.

Іна Соркіна, Крыга

 

Асабліва Соркіна адзначыла ўнёсак жанчын у справу беларускага Адраджэння. Сам Луцкевіч, па словах Соркінай, падкрэсліваў, што дзяўчыны вельмі актыўна ўліваліся ў настаўніцкую працу, і лічылі яе, безумоўна, гераічнай. Беларускія жанчыны сталі ў адзін шэраг побач з мужчынамі ў беларускім нацыянальным руху.

 

Што датычыцца сферы прафесійнай дзейнасці актывістаў, то больш за 26 % з іх з’яўляліся выкладчыкамі і настаўнікамі.

 

Падчас размовы былі названыя чатыры галоўныя паветы, якія ўтвараюць асноўны геаграфічны цэнтр культурнага руху: Вілейскі, Мінскі, Слуцкі, Віленскі. На гэтай тэрыторыі нарадзілася вельмі шмат дзеячаў беларускага Адраджэнння.

 

Гісторык распавяла і пра такія асаблівасці ў дачыненні да прадстаўнікоў культурнага руху, як іх сацыяльнае паходжанне, генерацыя, узровень адукацыі, узрост актыўнага ўключэння ў рух, а таксама абставіны смерці яго актыўных удзельнікаў.

 

Даследчыца лічыць, што неабходна яшчэ больш паглыблена вывучаць пакаленне тых людзей, пра якіх яна распавяла. Патрэбны больш дасканалы разгляд розных аспектаў, якія датычацца таксама і ўмоў жыцця тых людзей, іх сямейнага становішча.

 

 “Вынікам працы гэтага пакалення, якому прысвечана сённяшняя сустрэча, стала абвяшчэнне Беларускай Народнай Рэспублікі. Дзякуючы таму пакаленню мы зараз жывем у незалежнай дзяржаве”, - падкрэсліла Іна Соркіна.

 

На пытанне пра сённяшняе становішча, у якім знаходзіцца беларускае Адраджэнне, яна адказвае коратка, але ж упэўнена: “Мы шмат чаго маем і сёння. Нават гэтая сустрэча азначае тое, што мы ўжо маем незалежнасць”.

 

І ўсё ж такі, на вашую думку, што на сённяшні момант і ў сённяшніх умовах значыць “стаць беларусам”?

 

Стаць беларусам сёння не вучыць ні сям’я, ні школа, ні царква... Стаць беларусам сёння – гэта перманентная самаадукацыя. Быць беларусам сёння – гэта проста работа, як вызначыў Сяргей Дубавец у сваім эсэ, змешчаным у зборніку “Вясна народаў”.

 

Іна Соркіна завяршыла сваё выступленне словамі Антона Луцкевіча: “Раней ці пазней адбудуецца Беларусь наша так, як у нашых снах-летуценнях мы яе сабе выабражаем”.

 

Сваю гутарку гісторык дапоўніла мультымедыйнай прэзентацыяй. У ёй былі адлюстраваны асноўныя моманты, якія датычыліся тэрытарыяльных, дэмаграфічных і сацыяльных вымярэнняў беларускага Адраджэння канца ХІХ – пачатку ХХ ст.

 

Напрыканцы Соркіна расказала, што наступную сустрэчу ў Крызе яна прысвяціць сваёй уласнай даследчай тэме – беларускім мястэчкам.

Іна Соркіна, Крыга

Тэмы: грамадства, фота, гісторыя, асобы, навука


comments powered by HyperComments
 
 
 

АПОШНІЯ МАТЭРЫЯЛЫ

"Твой стыль" закрываецца. Цяпер мы - Hrodna.life!

Хлопец з Гродна зняў беларускамоўны кавер на вядомы японскi вірусны ролік

Улады Падляшша хочуць зрабіць свой рэгіён бязвізавым для беларусаў

У Гродне масавай хадзьбой і прабегам ушанавалі памяць алімпійца Пятра Пачынчука

Актыўных беларусаў запрашаюць на штогадовы летнік “Freedom Хутар”

Гарадзенцаў запрашаюць аднавіць лес пасля летніх ветравалаў

Фотафакт: У Гродне ў продажы з'явіліся цыгарэты са страшнымі карцінкамі

Пад Новы год у Гродне з'явіцца першая мотарыкша

Аўтавакзал у Беластоку дажывае апошнія тыдні. У канцы кастрычніка яго зруйнуюць

Каалы, цмокі і кіты. Мастачка з Гродна стала пераможцай конкурсу "Новая дзіцячая кніга"

Неасцярожнае курэнне прывяло да пажару ў цэнтры Гродна

Загадкі беларускай гісторыі. Гародня: крывавы ліпень 1944 г.

"Я стаміўся". Уладальнік ABC гатовы прадаць свой "ахраненны" бізнес

На вуліцы Пушкіна згарэла Audi A6 (ВІДЭА)

На прыбудове да гродзенскай кірхi ўсталявалі сонечныя батарэі

"Нёман" зноў разграміў суперніка. Гэтым разам "Віцебск"

Гарадзенскі кантралёр пра сваю працу: «Спачатку плакала вечарамі. А потым перастала прыносіць дадому свае крыўды»

Сур'ёзнае ДТЗ каля шклозавода: сутыкнуліся Mazda і Volkswagen

У Падляшскім ваяводстве будзе больш электрычак: адна з іх можа прыехаць у Гродна

У Гродне ўшанавалі хакейны "Рытм" - уладальніка Кубка-2016

 
 
Беларуская Асацыяцыя Журналістаў Адукацыя - стыль жыцця Беларуская Інтэрнэт-Бібліятэка камунікат.org
Гродненский Форум. Яндекс.Метрика